Borászat TaliándörögdönFÉNY Építészműhely

W malowniczym Taliándörögd, pośród zielonych wzgórz regionu Balaton-felvidék, zaprojektowano nowoczesną winiarnię, której subtelna, biała architektura nawiązuje do tradycyjnej zabudowy węgierskiej prowincji.

Tradycja w nowoczesnej odsłonie

Pracownia FÉNY Építészműhely stworzyła koncepcję budynku, który łączy regionalne dziedzictwo architektoniczne z minimalistyczną formą i współczesnym podejściem do projektowania.

Prosta forma białej bryły

Wydłużona sylwetka ze stromym dwuspadowym dachem wyróżnia się jednolitą, jasną kolorystyką, która podkreśla geometrię budynku i pięknie kontrastuje z otaczającą zielenią.

Winiarnia zakorzeniona w miejscu

Węgierski region Balaton-felvidék, rozciągający się na północ od jeziora Balaton, zachwyca krajobrazem, w którym łagodne wzgórza, rozległe winnice i niewielkie miejscowości tworzą niezwykle harmonijną całość. To kraina o silnych tradycjach winiarskich, której architektoniczny charakter od wieków kształtują proste wiejskie domy, kamienne piwnice, bielone elewacje i spadziste dachy. Właśnie tutaj, w miejscowości Taliándörögd, położonej w malowniczej Dolinie Sztuk, pracownia FÉNY Építészműhely opracowała koncepcję budynku łączącego funkcję winiarni z kameralną przestrzenią noclegową. Za projekt przygotowany w 2023 roku odpowiadają architekci Gál Róbert i Bodnár Andrea, którzy postawili sobie za cel stworzenie obiektu współczesnego, a jednocześnie głęboko zakorzenionego w lokalnej tradycji. Punktem wyjścia stał się wyjątkowy charakter działki, z której rozciąga się szeroki widok na zielone wzgórza i krajobraz Doliny Sztuk. Zamiast proponować architekturę dominującą nad otoczeniem, projektanci zdecydowali się na spokojną, niemal archetypiczną formę, której najważniejszymi cechami są prostota, harmonia i czytelne nawiązania do regionalnego budownictwa. Budynek otrzymał wydłużoną bryłę ze spadzistym dachem, a jego sylwetka stopniowo dostosowuje się do ukształtowania terenu. Charakterystyczna biała kolorystyka obejmuje zarówno elewacje, jak i połacie dachowe, dzięki czemu całość sprawia wrażenie jednolitej, niemal rzeźbiarskiej formy. W zestawieniu z intensywną zielenią otaczających winnic budynek staje się wyrazistym, ale nieprzytłaczającym elementem krajobrazu.

Tradycja spotyka współczesną prostotę

Jednym z najbardziej interesujących elementów koncepcji jest sposób połączenia dwóch odmiennych funkcji w jednej, architektonicznie spójnej bryle. Budynek podzielono na część przeznaczoną do produkcji wina oraz niezależną przestrzeń noclegową. Takie rozwiązanie pozwala połączyć działalność winiarską z kameralną gościnnością, tworząc miejsce, w którym proces powstawania wina i wypoczynek w otoczeniu przyrody wzajemnie się uzupełniają. Architekci wykorzystali naturalne nachylenie działki do zaprojektowania dwukondygnacyjnej winiarni grawitacyjnej. Jest to rozwiązanie, w którym różnica poziomów umożliwia przemieszczanie winogron i wina pomiędzy kolejnymi etapami produkcji przy wykorzystaniu siły grawitacji. Dzięki temu można ograniczyć konieczność mechanicznego przepompowywania surowca, co stanowi istotną zaletę takiego układu technologicznego. W projekcie górna kondygnacja części produkcyjnej dostępna jest od strony wyżej położonego terenu, podczas gdy dolny poziom został częściowo zagłębiony w zboczu. Rozwiązanie to pozwoliło naturalnie wpisać funkcję przemysłową w krajobraz, bez konieczności tworzenia rozbudowanej, technicznej bryły.

Biała architektura zielonego krajobrazu

W koncepcji winiarni w Taliándörögd szczególne znaczenie ma sposób, w jaki budynek współistnieje z otaczającym krajobrazem. Projektanci od początku zakładali, że architektura nie powinna konkurować z przyrodą, lecz podkreślać jej naturalne piękno. Dlatego zdecydowali się na niemal całkowicie białą bryłę, której spokojna kolorystyka pozwala wyeksponować intensywną zieleń wzgórz, rzędów winorośli i otaczających drzew. W przeciwieństwie do ciemnych, wyrazistych budynków, często pojawiających się we współczesnej architekturze wiejskiej, tutaj zastosowano rozwiązanie znacznie subtelniejsze. Jasny tynk i jednolite połacie dachu tworzą spokojne powierzchnie, które zmieniają swój charakter wraz z oświetleniem. W pełnym słońcu budynek nabiera niemal śnieżnobiałego odcienia, natomiast w miękkim świetle popołudnia jego elewacje mogą wydawać się cieplejsze, delikatnie kremowe. Szczególnie interesująco prezentują się rytmicznie rozmieszczone łuki, których głębokie wnęki tworzą subtelną grę światła i cienia. Dzięki nim nawet bardzo oszczędna architektura zyskuje wyrazistość, nie tracąc swojego minimalistycznego charakteru. Ważną częścią całego założenia jest przestrzeń wokół budynku. Na wizualizacjach winiarnia otoczona jest zielonym ogrodem, drzewami i rzędami winorośli, których uporządkowany rytm stanowi naturalne przedłużenie geometrii architektury. Przy elewacji ogrodowej zaplanowano utwardzone przejście, prowadzące wzdłuż arkadowych okien, a w sąsiedztwie pojawiają się miejsca przeznaczone do wypoczynku na świeżym powietrzu. Niewielki taras przy przeszklonym szczycie pozwala cieszyć się widokiem na winnice, natomiast swobodnie rozmieszczone drzewa tworzą naturalne strefy cienia. Szczególnie ważna jest relacja budynku z nachyleniem terenu. Dzięki zagłębieniu części produkcyjnej w zboczu winiarnia nie wymagała nadmiernego rozbudowania widocznej bryły, a jej sylwetka zachowuje proporcje bliskie tradycyjnej architekturze regionu.