Dom wiejski dla dwóch pokoleńSP-AM

W miejscowości Dehtáry na Liberecku powstał dom, który pokazuje, jak współczesna architektura może delikatnie i z wyczuciem dopisać nowy rozdział do istniejącej wiejskiej zabudowy. Projekt autorstwa SP-AM, prowadzony przez Pavel Šťastný, opiera się na prostym, ale konsekwentnym założeniu: stworzyć komfortowe miejsce do życia dla dwóch generacji, bez burzenia charakteru pierwotnego domu.

Zamiast radykalnej przebudowy architekci zdecydowali się oczyścić istniejącą bryłę z późniejszych, przypadkowych dobudówek i uzupełnić ją nową, wyraźnie współczesną częścią. Powstał dom, w którym stare i nowe funkcjonują obok siebie, zachowując własną tożsamość, a jednocześnie tworząc spójną całość.

Drewno i tynk w dialogu

Nowa część budynku została zaprojektowana jako liniowe przedłużenie pierwotnej bryły. Zachowano prostokątny rzut i spokojną skalę, dzięki czemu dom nadal wpisuje się w wiejski kontekst. Fasada dobudówki wykończona została pionowymi listwami ze świerkowego drewna, które kontrastują z jasnym tynkiem starszej części, a jednocześnie subtelnie ją uzupełniają.

Obie części łączy antracytowy dach z falcowanej blachy, który obejmuje zarówno dawną konstrukcję, jak i nową przybudówkę. Pomiędzy nimi pojawia się charakterystyczne podcięcie – prześwit, który pełni rolę zadaszonej przestrzeni zewnętrznej i umożliwia swobodne przejście pomiędzy frontem a ogrodem.

Dwie niezależne strefy życia

Dom został zaprojektowany jako dwie samodzielne jednostki mieszkalne. W parterze starszej części swoje miejsce znaleźli dziadkowie, z bezpośrednim dostępem do ogrodu i pełnym zapleczem funkcjonalnym. Nowa dobudówka, wsparta dodatkowo przez poddasze istniejącego domu, mieści przestrzeń dla czteroosobowej rodziny.

Takie rozwiązanie pozwala na codzienną bliskość, a jednocześnie zachowanie prywatności i niezależności obu pokoleń. Układ funkcjonalny jest czytelny i naturalny, bez zbędnych korytarzy i formalnych podziałów.

Światło i relacja z ogrodem

Główna strefa dzienna znajduje się w przyziemiu i łączy kuchnię, jadalnię oraz salon w jedną, otwartą przestrzeń. Kuchnia została delikatnie wyniesiona ponad poziom salonu, reagując na naturalny uskok terenu. Kilka stopni wystarcza, by zaznaczyć różnicę funkcji, nie rozbijając ciągłości przestrzeni.

Duże, drewniane okna otwierają wnętrza na prywatną część ogrodu, wprowadzając do domu światło i zmieniające się widoki. Zachowana na działce dorosła sosna stała się naturalnym punktem odniesienia dla bryły i dziś widoczna jest z poddasznych sypialni.

Spójność materiałów i detalu

Drewno odgrywa w tym projekcie kluczową rolę nie tylko na elewacji, ale również we wnętrzach. Pojawia się w postaci stolarki okiennej, zabudów, schodów oraz odsłoniętej więźby dachowej na poddaszu. Materiał ten nadaje przestrzeniom ciepło i ciągłość pomiędzy starą a nową częścią domu.

Kontrapunktem dla naturalnych powierzchni są czarne detale, nawiązujące do koloru dachu. W kuchniach i łazienkach pojawiają się ciemne akcesoria, a drzwi i okna wyposażono w klamki M&T z serii Lusy w czarnym wykończeniu TiN-K. Subtelna forma i konsekwentne użycie jednego modelu podkreślają spójność całego projektu.

Współczesna odpowiedź na wielopokoleniowe życie

Dom w Dehtárach jest przykładem tego, jak rozbudowa może stać się naturalnym przedłużeniem historii miejsca, a nie jej zaprzeczeniem. Projekt SP-AM pokazuje, że wielopokoleniowe mieszkanie nie musi oznaczać kompromisów ani ciasnych rozwiązań. Dzięki klarownej koncepcji, prostym formom i konsekwentnej pracy z materiałem powstał dom, który łączy codzienną funkcjonalność z architektoniczną powściągliwością i spokojem.