Drewniany dom w KřižánkachKuba & Pilař architekti

W krajobrazie Vysočiny, w pobliżu niewielkiej miejscowości Křižánky, powstał parterowy dom drewniany, który na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie budynku stojącego tu od pokoleń. Projekt autorstwa Kuba & Pilař architekti powstał na bazie wieloletnich analiz lokalnej architektury ludowej oraz ścisłych wymogów obszaru chronionego krajobrazu.

Pierwsze koncepcje domu powstały już w 2007 roku, jednak realizacja została czasowo wstrzymana. Do jej zakończenia doszło dopiero kilka lat temu, co pozwoliło architektom dopracować projekt w duchu dojrzałej, spokojnej architektury, odpornej na chwilowe mody.

Tradycyjna forma, współczesne podejście

Bryła domu podporządkowana została zasadom miejscowego budownictwa. Obiekt ma prostokątny rzut, symetryczny szczyt oraz klasyczny dach dwuspadowy, zgodnie z wytycznymi CHKO. To forma znana z dawnych gospodarstw, jednak jej interpretacja jest oszczędna i precyzyjna, pozbawiona dekoracyjności.

Jednym z kluczowych elementów domu jest zapieckie, biegnące wokół całego budynku. Może ono zostać zamknięte za pomocą przesuwnych drewnianych okiennic, co pozwala regulować stopień otwarcia domu na otoczenie w zależności od pogody, pory roku czy potrzeb mieszkańców. Dom potrafi być jednocześnie otwarty na krajobraz i intymnie zamknięty.

Materiały, które starzeją się godnie

Elewacje pokryto łupanym gontem drewnianym, który odwołuje się bezpośrednio do lokalnych technik rzemieślniczych. Z czasem drewno naturalnie zmienia kolor, jeszcze silniej stapiając budynek z otaczającą go przyrodą. Dom nie kontrastuje z krajobrazem, lecz staje się jego integralną częścią.

Drewno dominuje także we wnętrzu, gdzie tworzy spójną, ciepłą atmosferę. Materiał ten nie pełni wyłącznie roli estetycznej, lecz buduje poczucie ciągłości między tradycyjnym budownictwem a współczesnym sposobem zamieszkiwania.

Dom jako schronienie

Układ funkcjonalny domu podporządkowany jest codziennemu życiu w bliskim kontakcie z naturą. Parterowa forma sprzyja bezpośredniemu połączeniu wnętrza z otoczeniem, a czytelny podział przestrzeni zapewnia komfort zarówno w czasie codziennego użytkowania, jak i dłuższych pobytów.

Projekt pokazuje, że nowy dom nie musi manifestować swojej nowoczesności poprzez formę. Może być współczesny dzięki proporcjom, detalowi i świadomości miejsca, a jednocześnie czerpać pełnymi garściami z lokalnej tradycji.

Architektura ponadczasowa

Drewniany dom w Křižánkach jest przykładem architektury, która powstaje powoli i z namysłem. Nie narzuca się krajobrazowi, nie konkuruje z historią regionu, lecz ją kontynuuje. To budynek zaprojektowany z myślą o długowieczności — zarówno materiałowej, jak i kulturowej.