Hata-MazankaYOD Group

Na prywatnym terenie niedaleko Kijowa powstała Hata-Mazanka – niewielki dom gościnny, który w nowoczesny sposób interpretuje archetyp tradycyjnej ukraińskiej mazanki. Projekt autorstwa YOD Group czerpie z lokalnej pamięci miejsca, jednocześnie całkowicie redefiniując jej formę, proporcje i relację z krajobrazem.

Zamiast grubych, bielonych ścian i niewielkich okien architekci zaproponowali całkowicie przeszklone elewacje, nad którymi dominuje monumentalny, strzechowy dach. To właśnie on staje się głównym znakiem rozpoznawczym budynku i nośnikiem znaczeń zakorzenionych w tradycji.

Archetyp przetworzony na nowo

Tradycyjna mazanka była domem opartym na rytuale troski – regularnym bieleniu ścian, naprawie strzechy, pracy rąk. Hata-Mazanka odwraca ten porządek. Ciężar i materialność przeniesione zostają do dachu, który z daleka przypomina wielki kapelusz lub organiczną formę wyrastającą z krajobrazu. Pod nim kryje się lekka, niemal znikająca struktura ze szkła.

Bryła domu jest zwarta, lecz jej odbiór pozostaje otwarty. Przezroczyste ściany sprawiają, że granica pomiędzy wnętrzem a otaczającą przyrodą niemal zanika. Krajobraz wchodzi do środka, a wnętrze staje się jego przedłużeniem.

Centralny rdzeń i swobodna przestrzeń

Układ funkcjonalny podporządkowany jest jednemu, centralnemu elementowi – betonowemu trzonowi mieszczącemu łazienkę. To on organizuje całą przestrzeń domu, pozwalając pozostałym strefom swobodnie się otwierać. Po jednej stronie znajduje się sypialnia, po drugiej część dzienna, których granice wyznaczają światło, meble i widoki, a nie ściany.

W centrum emocjonalnym wnętrza pojawia się minimalistyczny kominek. Jego okrągły otwór przywołuje pamięć tradycyjnego pieca, ale w nowoczesnej, niemal ascetycznej formie. Zamiast telewizora – ogień i krajobraz. Projekt świadomie zachęca do informacyjnego detoksu i skupienia się na rytmie dnia, światła i pogody.

Materiały, które się czuje

Podłoga wykonana z kamiennej, ziarnistej nawierzchni typu stone-carpet płynnie przechodzi z wnętrza na taras. Chodzenie boso po tej powierzchni staje się częścią doświadczenia miejsca, a granica pomiędzy domem a otoczeniem znów się zaciera. W razie potrzeby prywatności przestrzeń można osłonić lekkimi, gęstymi zasłonami, sterowanymi dyskretnie z poziomu łóżka.

Wnętrze utrzymane jest w duchu eko-minimalizmu. Naturalne kolory, faktury i światło grają tu pierwszoplanową rolę. Pojawiają się meble ukraińskiej marki Noom, ceramika i czarne gliniane obiekty od Guculiya oraz elementy drewniane, które wprowadzają lokalne rzemiosło do oszczędnej, współczesnej scenografii.

Dach jako krajobraz wnętrza

Najbardziej spektakularnym elementem pozostaje dach, którego wnętrze wyłożono drobnymi drewnianymi gontami, przywołującymi tradycyjne pokrycia dachowe starszych ukraińskich domów. Kopuła wznosi się na wysokość niemal dziesięciu metrów, nadając niewielkiej przestrzeni zaskakującą skalę i pionowy wymiar.

W grubości tej konstrukcji ukryto wszystkie instalacje techniczne – wentylację, klimatyzację i systemy grzewcze oparte na pompie ciepła. Dzięki temu wnętrze pozostaje czyste wizualnie, a komfort użytkowania jest niemal niewidoczny, lecz stale odczuwalny.

Między pamięcią a współczesnością

Hata-Mazanka nie próbuje rekonstruować przeszłości. Zamiast tego traktuje ją jako materiał wyjściowy do stworzenia nowego typu wiejskiego schronienia – miejsca krótkiego pobytu, wyciszenia i kontaktu z naturą. Lokalna tradycja, światło, skala i materia spotykają się tu w architekturze, która nie dominuje nad krajobrazem, lecz delikatnie go ramuje.

To przykład projektu, w którym minimalizm nie oznacza chłodu, a nowoczesność nie wyklucza pamięci miejsca. Wręcz przeciwnie – obie te wartości wzajemnie się wzmacniają.