Open + ShutRogan Nash Architects

Na zboczu w Oneroa, niewielkiej miejscowości na nowozelandzkiej wyspie Waiheke, powstał dom, który potrafi niemal całkowicie zmieniać swój charakter. Open + Shut projektu Rogan Nash Architects to współczesna interpretacja nadmorskiego schronienia, zaprojektowana wokół światła, prywatności i swobodnego stylu życia. Budynek może szeroko otwierać się na krajobraz, wpuszczając do środka słońce i morską bryzę, albo zamieniać się w bardziej intymną, osłoniętą przestrzeń. Jego architektura nie została podporządkowana jednemu idealnemu scenariuszowi. Przeciwnie, najważniejsza jest możliwość dostosowywania domu do pogody, pory dnia i liczby przebywających w nim osób.

Wzgórze ponad oceanem

Działka znajduje się na naturalnym wzniesieniu, w otoczeniu niewielkich domków wypoczynkowych i całorocznej zabudowy mieszkalnej. Jej największym atutem jest położenie ponad sąsiednimi budynkami, które zapewnia dalekie widoki na ocean i zaskakująco dużo prywatności. Wcześniej stał tutaj niepozorny dom z lat 70., jednak właściciele zdecydowali się zastąpić go nową architekturą. Zależało im na wyrazistej, zdecydowanej formie, która jednocześnie zachowa swobodę charakterystyczną dla wakacyjnego życia na wyspie. Kate Rogan i Eva Nash wykorzystały naturalne nachylenie terenu oraz północną orientację działki, aby stworzyć dom mocno związany z otoczeniem, ale niewystawiający prywatnego życia mieszkańców na widok z ulicy.

Wejście przez zielony ogród

Jednym z najbardziej nietypowych rozwiązań jest sposób wejścia do domu. Nie ma tutaj klasycznych drzwi frontowych prowadzących do reprezentacyjnego holu. Zamiast tego ścieżka przeprowadza mieszkańców przez ogród, stopniowo wspina się po zboczu i dociera do drewnianego tarasu. Dalej prowadzi do częściowo osłoniętego dziedzińca znajdującego się w centrum budynku. To świadomie zaprojektowana sekwencja, która już od pierwszych chwil pozwala odczuć wakacyjny charakter miejsca. Dom nie narzuca formalnego sposobu poruszania się. Zachęca raczej do pozostawienia butów, otwarcia drzwi i naturalnego przechodzenia pomiędzy wnętrzem a ogrodem.

Dwa skrzydła, dwa dziedzińce

Układ funkcjonalny opiera się na dwóch głównych skrzydłach połączonych centralną przestrzenią wejściową. W jednym z nich znajduje się część dzienna, w drugim sypialnie i pomieszczenia prywatne. Pomiędzy nimi zaprojektowano dwa dziedzińce, które są czymś znacznie więcej niż zwykłymi przerwami w bryle. Wprowadzają światło i świeże powietrze głęboko do wnętrza, a jednocześnie tworzą kameralne miejsca wypoczynku. Jeden z nich przypomina niewielki ogród ukryty pod głównym dachem. Może pozostawać otwarty, stając się naturalnym przedłużeniem pomieszczeń, albo zostać osłonięty, kiedy zmieniają się warunki atmosferyczne. Pod domem znajduje się również przestronny garaż, w którym przewidziano miejsce między innymi na przechowywanie łodzi i sprzętu związanego z życiem na wyspie.

Fasada niczym ruchoma zasłona

Najbardziej charakterystycznym elementem Open + Shut są czarne, perforowane ekrany przesuwające się wzdłuż elewacji. Stanowią dodatkową warstwę pomiędzy wnętrzem a otoczeniem, pozwalając regulować ilość światła, stopień prywatności i przepływ powietrza. Ich wzór oparto na rytmie punktów i kresek oraz przestrzeni pomiędzy nimi. Kiedy panele są zamknięte, dom przybiera bardziej zwartą, niemal tajemniczą postać. Po ich rozsunięciu odsłaniają się przeszklenia i widoki, a wnętrza stają się znacznie bardziej otwarte. Perforacje przepuszczają delikatne promienie słońca, rzucając na podłogi i ściany zmieniające się wzory cieni. Dzięki temu elewacja nie jest statyczną powierzchnią, lecz elementem, który współtworzy atmosferę domu przez cały dzień.