OwczarniaJan Nowakowski

Owczarnia powstała w Beskidzie Niskim jako specjalistyczne gospodarstwo wiejskie podporządkowane hodowli owiec, ale jej architektura wykracza poza czysto użytkowe rozwiązania typowe dla budynków rolniczych. Projekt Studia Artur Wójciak wyrasta bezpośrednio z krajobrazu, jego skali, ukształtowania terenu i tradycji budowania. Zamiast wprowadzać w otwartą przestrzeń gór obiekt o przemysłowym charakterze, architekci zaproponowali zespół prostych form, które przypominają zabudowania gospodarcze obecne w polskim krajobrazie od pokoleń.

Forma znajoma z krajobrazu

Podstawą kompozycji jest archetypiczna bryła pod dwuspadowym dachem. Jej czytelna geometria nie potrzebuje dekoracyjnych gestów, ponieważ najważniejsza pozostaje sylwetka budynku widziana na tle zboczy i rozległych łąk. Projekt czerpie z tradycji wiejskiej architektury nie poprzez kopiowanie historycznych detali, ale przez proporcje, rytm oraz prostotę. Dzięki temu nowa zabudowa zachowuje współczesny charakter, a jednocześnie wydaje się naturalnie związana z miejscem.

Skala rozbita na części

W przypadku gospodarstwa hodowlanego konieczne było zapewnienie znacznej powierzchni użytkowej. Zamiast zamknąć cały program w jednej monumentalnej hali, projekt został pomyślany tak, aby ograniczyć wizualną skalę zabudowy. Poszczególne elementy tworzą czytelny zespół gospodarczy, bliższy tradycyjnej strukturze siedliska niż dużemu obiektowi produkcyjnemu. W górskim krajobrazie ma to szczególne znaczenie. Budynki nie próbują dominować nad otoczeniem, lecz pozostają jednym z jego elementów.

Drewno na pierwszym planie

Naturalnym materiałem dla tej architektury stało się drewno. Pionowy rytm elewacji podkreśla prostotę brył i przywołuje sposób wykańczania dawnych stodół oraz budynków gospodarczych. Materiał pozostaje szczery i pozbawiony zbędnej dekoracyjności, co dobrze odpowiada użytkowemu charakterowi gospodarstwa. Z czasem jego wygląd będzie się zmieniał pod wpływem słońca, deszczu i górskiego klimatu, jeszcze mocniej wpisując zabudowę w kolorystykę otoczenia.

Architektura podporządkowana hodowli

Za spokojną formą stoi bardzo konkretna funkcja. Układ gospodarstwa wynika z codziennego rytmu hodowli, przemieszczania zwierząt, pracy ludzi oraz konieczności sprawnej obsługi całego założenia. W takim projekcie architektura nie może być wyłącznie atrakcyjnym opakowaniem. Musi wspierać pracę, umożliwiać łatwy dostęp do poszczególnych stref i zapewniać odpowiednie warunki zwierzętom. Forma budynków jest więc bezpośrednio związana z ich przeznaczeniem.