Architekt
Fotograf
Lokalizacja
Šumavy, Czechy
Zapomniany dom na skraju Šumavy
Na obrzeżach jednej z miejscowości regionu Šumava przez lata stał dom, którego prawdziwa wartość pozostawała ukryta. Niefortunna, niedokończona modernizacja sprzed lat przykryła jego kamienną konstrukcję warstwą styropianu i jaskrawej tynkowanej elewacji, skutecznie zacierając jego pierwotny charakter. Dopiero obecna przebudowa ujawniła zaskakującą prawdę – podstawowa struktura budynku liczy około 150 lat i została wzniesiona z lokalnego kamienia.
Odkrywanie warstw historii
Projekt rewitalizacji powierzono architektom Archport, prowadzonym przez Vojtěch Hybler oraz David Dvořák. Inwestorzy zwrócili się do nich z prośbą o stworzenie drugiego domu – miejsca odpoczynku, które ponownie wpisze się w surowy krajobraz Šumavy. Kluczowym momentem projektu stało się odkrycie kamiennych ścian nośnych, widocznych wcześniej jedynie fragmentarycznie na nieocieplonych ścianach szczytowych.
Decyzja o autentyczności zamiast rekonstrukcji „na nowo”
Po odsłonięciu wieku i struktury budynku architekci stanęli przed pytaniem, czy próbować odtworzyć jego pierwotny wygląd. Ostatecznie zdecydowali się na inne podejście – zachowanie i wyeksponowanie wszystkich etapów historii domu. Kamienne i ceglane mury, a nawet szeroki dach dwuspadowy dobudowany w latach 90., zostały potraktowane jako pełnoprawne warstwy narracji architektonicznej, które wspólnie tworzą tożsamość obiektu.
Nowe elementy w dialogu ze starym
W projekcie pojawiły się również wyraźnie współczesne interwencje. Najbardziej charakterystycznym nowym akcentem jest wielkoformatowe, bezramowe okno w strefie dziennej, otwierające wnętrze na krajobraz Šumavy. To świadomy kontrast wobec masywnych kamiennych murów, który nie konkuruje z nimi, lecz podkreśla ich surowość i materialność.
Wnętrze oczyszczone z naleciałości
Proces „oczyszczania” objął również wnętrza. Usunięto wszystkie wtórne zabudowy i wykończenia, pozostawiając oryginalne ściany nośne, sklepienia oraz zróżnicowane poziomy posadzek. Zachowanie tych elementów narzuciło określone ramy projektowe, ale jednocześnie stało się źródłem przestrzennej różnorodności. W domu funkcjonuje aż siedem poziomów wysokości, połączonych m.in. oryginalnymi kamiennymi schodami, które podkreślają historyczny charakter budynku.
Relacja z otoczeniem
Zmiany objęły także bezpośrednie otoczenie domu. W przestrzeni wokół budynku pojawiła się kamienna nawierzchnia wykonana z tego samego rodzaju kamienia, z którego przed laty wzniesiono mury. Dzięki temu architektura płynnie przechodzi w krajobraz, a dom ponownie zakorzenia się w swoim naturalnym kontekście.
Współczesna rekonstrukcja z poszanowaniem miejsca
Jak podkreślają architekci, celem była rekonstrukcja autentyczna, ale jednoznacznie współczesna, oparta na zrównoważonym podejściu i lokalnym rzemiośle. Projekt pokazuje, że nawet budynek o trudnej historii może odzyskać swoją tożsamość, jeśli potraktuje się go z uważnością i szacunkiem dla miejsca, materiału i czasu.