Fot. Carmelo Buongiorno | Arch. lineat studio
  • Architekt

    lineat studio
  • Fotograf

    Carmelo Buongiorno
  • Lokalizacja

    Aci Castello, Sycylia, Włochy

Między Etnąa morzem

Villa Nicoletta to dom jednorodzinny położony na wzgórzach Aci Castello, w prowincji Katania na Sycylii. Lokalizacja jest jednym z najważniejszych elementów projektu. Od północy krajobraz definiuje monumentalna sylwetka Etny, od południa otwiera się widok na wybrzeże Morza Jońskiego. W tak silnym kontekście architektura nie może być obojętna. Musi odpowiedzieć zarówno na skalę naturalnego krajobrazu, jak i na lokalną tradycję budowania.

Projekt autorstwa lineat studio powstał w 2017 roku jako pełna koncepcja willi jednorodzinnej na wzgórzu. Dom składa się z dwóch odrębnych brył, które zostały zestawione pod różnymi kątami. Dzięki temu architektura nie tworzy jednej zamkniętej masy, ale układ przestrzenny, który prowadzi użytkownika, otwiera się na widoki i organizuje bardziej intymną część zewnętrzną.

Fot. Carmelo Buongiorno | Arch. lineat studio

Dwie betonowe bryły

Najważniejszym gestem projektu jest podział domu na dwa osobne korpusy. Każdy z nich ma prostą, czytelną formę zwieńczoną dwuspadowym dachem. Ten kształt nawiązuje do lokalnej zabudowy, ale został przetłumaczony na współczesny język. Zamiast dekoracyjnych detali pojawia się czysta geometria, surowy materiał i precyzyjne zestawienie brył.

Dom wykonano z betonu zbrojonego pozostawionego w formie widocznej. Architekci określają go jako współczesny odpowiednik dawnej kamiennej materii. To trafne porównanie, ponieważ beton pełni tu podobną rolę jak tradycyjne mury w historycznej zabudowie. Nadaje budynkowi ciężar, trwałość i poczucie zakorzenienia w miejscu. Jednocześnie jego gładka, monolityczna powierzchnia wzmacnia współczesny charakter willi.

Dwuspadowy dach

Dwuspadowe dachy są ważnym elementem projektu, ponieważ budują relację z otaczającą zabudową. Forma domu nie odcina się od lokalnego krajobrazu architektonicznego, ale wybiera z niego najbardziej podstawowy, archetypiczny znak. Dach o dwóch połaciach przywołuje tradycyjny dom, jednocześnie zachowując prostotę i powściągliwość współczesnej willi.

W przypadku Villa Nicoletta tradycja nie jest cytowana dosłownie. Nie ma tu nostalgii ani próby rekonstrukcji dawnej architektury. Jest raczej poszukiwanie trwałej formy, która dobrze znosi czas, słońce, wiatr i silne światło Sycylii. Betonowa bryła z dwuspadowym dachem działa jak współczesna interpretacja śródziemnomorskiego domu na wzgórzu.

Fot. Carmelo Buongiorno | Arch. lineat studio

Układ pod kątem

Dwa korpusy willi zostały ustawione względem siebie na skośnych osiach. Ten zabieg nadaje całemu założeniu dynamikę i pozwala inaczej kształtować przestrzeń po obu stronach budynku. Z jednej strony bryły tworzą rodzaj zaproszenia, prowadząc w głąb domu i porządkując wejście. Z drugiej strony formują dziedziniec, bardziej prywatną przestrzeń zewnętrzną związaną z codziennym życiem mieszkańców.

To rozwiązanie sprawia, że dom nie jest tylko obiektem oglądanym z zewnątrz. Staje się układem przestrzeni, przez które się przechodzi i które stopniowo się odkrywają. Przesunięcia, kąty i relacje między bryłami pozwalają tworzyć napięcie między otwarciem na krajobraz a potrzebą osłony. W kontekście sycylijskiego wzgórza ta równowaga jest szczególnie ważna.

Transparentne połączenie

Dwa betonowe korpusy łączy przeszklony, transparentny wolumen. Jego zadaniem jest połączenie funkcji, ale również zachowanie czystości głównych form. Szklany łącznik ma niemal znikać, aby nie zakłócać mocnych, monolitycznych brył z betonu. To subtelny element, który pozwala architekturze zachować lekkość mimo zastosowania ciężkiego materiału.

Kontrast między betonem a szkłem buduje charakter domu. Beton nadaje willi trwałość i fizyczną obecność, natomiast transparentna część wprowadza oddech, światło i wrażenie przerwy pomiędzy masami. Dzięki temu Villa Nicoletta nie jest jednolitym blokiem, ale kompozycją, w której pełne i przezroczyste elementy wzajemnie się równoważą.

Fot. Carmelo Buongiorno | Arch. lineat studio

Dom zakorzeniony w miejscu

Villa Nicoletta pokazuje, że współczesna architektura może czerpać z tradycji bez dosłownego naśladowania dawnych form. Dom wykorzystuje dwuspadowy dach, ciężar muru i układ dziedzińca, ale interpretuje je przez beton, szkło i prostą geometrię. Efektem jest willa, która wygląda nowocześnie, a jednocześnie pozostaje silnie związana z sycylijskim krajobrazem.

To architektura oparta na relacji z miejscem. Etna, Morze Jońskie, wzgórza Aci Castello i lokalna zabudowa nie są jedynie tłem, lecz elementami, które wpłynęły na kompozycję domu. Villa Nicoletta jest spokojna, surowa i wyrazista. Łączy ciężar betonu z przejrzystością szkła, archetyp domu z nowoczesną formą oraz prywatność dziedzińca z otwarciem na niezwykły krajobraz Sycylii.